‘Onze rol is bescheiden. We doen niet mee aan het onderzoek zelf, maar kijken op hoofdlijnen mee vanuit het perspectief van geneesmiddelenbedrijven’, zegt Annelies de Lange, senior adviseur duurzaamheid bij de VIG.
Van afval naar grondstof
Ongebruikte geneesmiddelen worden vernietigd. Niemand kan de kwaliteit van die middelen nog garanderen, dus gaan ze naar de verbrandingsoven. Toch zitten er vaak nog bruikbare werkzame stoffen in.
REMEDY onderzoekt of je die stoffen kunt terugwinnen en verwerken tot nieuwe medicijnen. Denk aan onderzoeksvragen als: Wat is hier al over bekend? Wat mag en wat kan? En wil de patiënt dit ook? Oude medicijnen opnieuw aan patiënten meegeven valt buiten het project.
Proefmedicijnen printen
Het onderzoek begint bij tabletten en capsules, want daarvan belandt het meeste bij het afval. De onderzoekers kijken naar allergiemiddelen, cholesterolverlagers (statines) en een derde groep die het consortium later kiest. Bij vijf ingrediënten testen ze of terugwinnen lukt. Met de twee meest kansrijke ingrediënten maken ze daarna proefmedicijnen, onder meer met een 3D-printer.
Het project zoekt ook uit wat de wet- en regelgeving toestaat en hoe apotheken, groothandels, ziekenhuizen en fabrikanten kunnen samenwerken. Daarnaast peilen de onderzoekers hoe patiënten erover denken en wat het oplevert voor milieu en kosten.
Kwaliteit eerst
Dr. Lisa-Marie Smale van het Erasmus MC is projectleider van het onderzoek. Voor haar staat veiligheid voor patiënten altijd voorop. ‘Alleen wanneer teruggewonnen ingrediënten aantoonbaar voldoen aan dezelfde kwaliteitseisen als nieuwe grondstoffen, zouden ze in aanmerking kunnen komen voor toepassing in nieuwe medicijnen.’
De rol van de VIG
De VIG zit in de adviesraad samen met onder anderen een patiëntvertegenwoordiger, een openbaar apotheker en mensen uit de farmaceutische industrie. Onze inzet is twee tot vier uur per jaar, van 2027 tot en met 2031.
Centraal in onze rol staat de vraag of het onderzoek nog aansluit bij wat voor geneesmiddelenfabrikanten haalbaar en zinvol is. De adviesraad geeft advies; het consortium neemt zelf de besluiten.
Waarom we meedoen
Geneesmiddelentekorten en de milieudruk van medicijnproductie vragen om nieuwe oplossingen. Geneesmiddelenbedrijven, zorgpartijen en onderzoekers hebben daar allemaal belang bij. Onderzoek levert meer op als de praktijk er vroeg bij is.
‘Of het terugwinnen van werkzame stoffen haalbaar is, weet nog niemand. Daarvoor is dit onderzoek er. Wij zorgen dat de vragen van fabrikanten vanaf het begin op tafel liggen. Dan zijn de uitkomsten straks ook bruikbaar voor de praktijk’, zegt De Lange.
Over REMEDY
REMEDY loopt van 2027 tot en met 2031 en valt onder de KIC-call ‘Medicijnen uit medicijnen’ van NWO. NWO draagt ongeveer 2 miljoen euro bij. Het totale budget is 2,5 miljoen euro.
Het Erasmus MC leidt het consortium, samen met de Erasmus Universiteit Rotterdam, Hanze, Maastricht University en het SIR Institute for Pharmacy Practice and Policy. Ook bedrijven en zorgpartijen uit de hele keten doen mee, van groothandel tot apotheek en zorgverzekeraar.
Verder lezen
Amazing Erasmus MC: Medicijnen terugwinnen uit weggegooide middelen