Paul Korte febr 2016

Blog Paul Korte: Verjonging

‘Rotterdams verjongingsmiddel is een hit’, schreef De Volkskrant vrijdag. Over de bijwerkingen is nog weinig bekend, maar toch duiken patiënten er al massaal op. Ik heb het vaker gezegd: geneesmiddelenontwikkeling is echt iets anders dan koekjes maken.

21 jun 2017

Natuurlijk is het interessant wat onderzoeksleider Peter de Keizer en zijn team bij het Erasmus MC hebben ontdekt. Ze hebben een stof gevonden die ervoor zorgen dat senescente cellen, die betrokken zijn bij veroudering, zelfmoord plegen. Behandelde oude muizen werden weer fit. Ze kregen meer haar en gezondere nieren. Eind maart schreven De Keizer en zijn promovendus Marjolein Baar hierover, en sindsdien is het hek van de dam. De Volkskrant schrijft dat zeker twee bedrijven het middel via internet aanbieden en dat in de VS minstens één burger het middel bij zich zelf heeft geïnjecteerd. De Keizer waarschuwde afgelopen week tegen te snelle conclusies en voortijdig gebruik. ‘Levensgevaarlijk’, noemt hij dat zelfs. Terecht. Misschien maakt het middel ook allerlei andere cellen dood, stellen de onderzoekers. Dat moet de komende jaren duidelijk worden.

Geneesmiddelenontwikkeling is een proces dat doorgaans zo’n tien jaar vergt. Van de vijfduizend onderzochte stoffen blijven er na het preklinisch onderzoek gemiddeld maar vijf over. Tijdens het klinisch onderzoek moeten de overgebleven, mogelijk effectieve middelen voorzichtig worden getest op kleine en grotere patiëntgroepen. Werking en bijwerkingen worden dan exact geregistreerd. Nadat hierover overtuigend wetenschappelijk bewijs is vergaard, volgen nog procedures voor registratie en vergoeding. Kritisch kijken naar dit hele traject zou mogelijk wat tijdwinst op kunnen leveren, misschien een jaar. Maar zorgvuldigheid en patiëntveiligheid moeten altijd voorop blijven staan. Niemand wil dat een geneesmiddel meer kwaad dan goed doet. Of dat het bij de ene helft van de patiënten aardig werkt, en bij de andere helft ernstige bijwerkingen geeft.

Eerder deze maand schreven media over de Bionespresso, een apparaat waarmee apothekers vrij eenvoudig biologische medicijnen zouden kunnen maken. De Universiteit Utrecht is er mee bezig. Hierbij maken wij als branchevereniging een soortgelijke kanttekening. Het is in het algemeen belang dat de productie van met name complexe geneesmiddelen, zoals biologicals, plaatsvindt binnen een optimaal gereguleerde en gecontroleerde omgeving.

Ik begrijp dat er een hang is naar versnelling, vereenvoudiging en kostprijsverlaging. Daar is op zich niets mis mee. Sterker nog: de bij ons aangesloten geneesmiddelenbedrijven delen die ambities. Maar met overhaaste productie en verkoop schieten we niets op. Het gaat ten slotte nog steeds om de kwaliteit van mensenlevens, en soms om leven of dood. Een geneesmiddel is geen koekje.

Paul Korte, voorzitter Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen