Levi: ‘Spectaculair betere behandeling van ziekten’

Grote ontdekkingen in de geneeskunde hebben in recente jaren tot een spectaculair betere behandeling van ziekten geleid, schrijft Marcel Levi in zijn column in Medisch Contact.

Zo werd chronische leukemie dankzij een medicijn een behandelbare ziekte. Ook hadden trombolyse (een behandeling waarbij een stolsel in een bloedvat, ontstaan door trombose of embolie, met krachtige middelen wordt opgelost) .en intracoronaire interventies (zoals stents) en enorme impact op de sterfte aan een acuut hartinfarct. Verder zorgde de komst van TNF alfaremmers, onder meer voor patienten met reumatoide atritis dat rolstoelen uit de wachtkamers van de reumatologen verdwenen.

Nieuwe inzichten in de biologie van kankercellen resulteerden in een flink aantal nieuwe veelbelovende kankermiddelen, grote stappen voorwaarts in de neurobiologie maakten het mogelijk ernstige parkinson en onbehandelbare psychiatrische ziekten met hersenelektroden te behandelen en vrijwel volledige ontrafeling van het immuunsysteem bracht de meest complexe orgaantransplantaties binnen bereik.

Maar toen ik half maart het grote internationale intensivecare-congres in Brussel bezocht, realiseerde ik me dat behalve deze grote sprongen voorwaarts er nog een andere manier is om substantiële vooruitgang in de geneeskunde te boeken. Bij verschillende presentaties werden overtuigende cijfers getoond van de sterke afname in de afgelopen decennia van de sterfte aan zeer ernstige aandoeningen, zoals sepsis.

Overlijden aan ernstige bloedvergiftiging is in de afgelopen twintig jaar zelfs gehalveerd van ongeveer 40 tot 20 procent. Wat zou de oorzaak kunnen zijn van deze steeds betere uitkomst bij patiënten met sepsis zonder dat er nieuwe specifieke therapie beschikbaar is gekomen?

Het lijkt toe te schrijven aan een opeenstapeling van allemaal kleine verbeteringen die volgden uit een groot aantal onderzoeken naar de beste behandeling van kritisch zieke patiënten.

En dat was precies wat het congres in Brussel te bieden had. Een verzameling van tientallen goed uitgevoerde studies, soms bij relatief geringe aantallen patiënten, die allemaal kleine stapjes in de goede richting evalueerden of toonden hoe dergelijke kleine verbeteringen in de praktijk konden worden geïmplementeerd. Andere ondersteuning van de circulatie, betere instelling van de beademing, adequatere opvang van falende organen, optimale cardiovasculaire protectie tijdens ernstige ziekte, meer aandacht voor voeding en glucosehuishouding.