2017-04-18 Menno van Roosmalen.JPG

Van Roosmalen (Servier): ‘Patiënten beter leven bieden’

Kanker is in Nederland nog altijd doodsoorzaak nummer één. De behoefte aan innovatieve therapieën is hiermee onverminderd groot. Menno van Roosmalen, Medical Affairs Lead Oncology bij Servier, vertelt over nieuwe behandelmogelijkheden die aanstaande zijn.

Het van oorsprong Franse bedrijf Servier is met zijn stichtingsstructuur een opvallende verschijning in medicijnenland. De ontwikkelaar werkt aan de behandeling van onder meer kanker, met speciale aandacht voor apoptose (‘geprogrammeerde celdood’) en de inzet van immunotherapie. ‘Deze laatste methodiek is gebaseerd op een fundamenteel andere manier van kanker bestrijden’, weet Van Roosmalen. ‘In plaats van een rechtstreekse aanpak van de tumor, zoals bij bestraling of chemotherapie, moduleert immunotherapie het menselijk afweersysteem, zodat het beter kan optreden tegen kankercellen en hun omgeving.’

Baby Layla
Een van de ontwikkelingen binnen de immunotherapie is de zogenaamde CAR T-celtherapie. Hierbij haalt men cellen uit het lichaam van de patiënt om deze vervolgens buiten het lichaam te herprogrammeren. Hierbij bestaat er zowel een autologe (cellen van de patiënt zelf) als een allogene variant (cellen van gezonde donoren). De verwachtingen over de aanpak, waarvan het Servier-onderzoek zich in fase één bevindt, zijn hooggespannen. Zeker nadat Britse onderzoekers eind 2015 spectaculaire resultaten publiceerden over de behandeling van de ongeneeslijk zieke baby Layla. Waar geen enkele behandeling leek aan te slaan, reageerde het kind wél op de CAR T-celtherapie en lijkt genezing vooralsnog realiteit.

Behandeling op maat
Naast de innovatieve immunotherapie verwacht Van Roosmalen ook nieuwe ontwikkelingen rond Servier’s bestaande chemotherapieën. Behandeling op maat staat hierin centraal. ‘We zijn bezig met personalised medicine, waarbij we zoeken naar manieren die, voorafgaand aan een behandeling duidelijkheid kunnen bieden over de kans dat de behandeling effectief zal zijn. Hoewel garanties sowieso nooit te geven zijn, kan zo een betere afweging worden gemaakt voor het al dan niet toepassen van een kostbare chemobehandeling.’ Als een behandeling weinig zinvol is, kan dit het lichaam een hoop toxiciteit besparen. ‘Deze benadering past in ons streven om patiënten niet alleen een langer, maar ook een beter leven te bieden.’    

Orgaantje kweken
Samenwerking met Nederlandse universitaire centra en bedrijven is hierin cruciaal. ‘Zo zijn we aan het kijken naar de toepassing van de door het Hubrecht Instituut ontwikkelde organoids. Hierbij halen ze bijvoorbeeld cellen uit de darm van patiënten met dikke darmkanker. Deze worden opgekweekt tot een nieuw, klein orgaantje waarop een behandeling getest kan worden. Zo zouden we heel gericht vooraf kunnen voorspellen of een behandeling kan aanslaan bij de patiënt. Als deze ontwikkeling zich doorzet, zou dit de ultieme vorm van personalised medicine kunnen zijn.’

Wie is Menno van Roosmalen?
Menno van Roosmalen is afgestudeerd medisch bioloog (Radboud Universiteit en l’Université Joseph Fournier, Grenoble). Hij is sinds 2004 werkzaam bij Servier Nederland Farma bv in diverse functies en sinds 2014 verantwoordelijk voor de Medical Affairs Oncology afdeling, zowel op het gebied van hematologie als solide tumoren.