Paul Korte febr 2016

Blog Paul Korte: Transparantie op maat

Ons Transparantieregister Zorg is uniek in de wereld. Dankzij dit register kan iedere geïnteresseerde burger achterhalen of zijn arts geld krijgt van geneesmiddelenbedrijven. Is het een zwarte lijst? En melden we nu genoeg?

17 mei 2017

Afgelopen week stond het Transparantieregister volop in de belangstelling, vanwege het vijfjarig bestaan. Een paar dingen vielen op. Ten eerste neemt het totale bedrag aan gemelde vergoedingen nog steeds toe. In 2016 ging het om ruim 58 miljoen euro, een stijging van 13 procent ten opzichte van het voorgaande jaar. Ten tweede blijft het aantal relaties dat wordt gemeld ongeveer gelijk, zo rond de 14.000. Ten derde valt op dat de reikwijdte van het register elk jaar groter wordt. Sinds kort staan er bijvoorbeeld ook meldingen in van leveranciers van medische hulpmiddelen.

Wat moeten we met al die cijfers? ‘Vat het niet op als een zwarte lijst’, zei voormalig huisarts Ted van Essen onlangs in een interview. Van Essen is nu bestuurslid van de Stichting Code Geneesmiddelenreclame en toezichthouder bij het Transparantieregister Zorg. Ik ben het volledig met hem eens. Samenwerking tussen geneesmiddelenbedrijven, artsen en ziekenhuizen is er altijd geweest, en blijft hopelijk altijd bestaan. Door die contacten weten wij precies waar behoefte aan is, en kunnen we betere medicijnen maken en ze beter laten gebruiken.

Tegelijkertijd is het goed dat wij als sector volstrekt helder zijn over de financiële relaties . Alle 43 bedrijven die lid zijn van de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen ondersteunen dit register en melden hun betalingen. Dat is niet zo zeer uit angst voor de pittige sancties, zoals publicatie en berisping, maar vooral omdat we niets te verbergen hebben. We vinden het inmiddels normaal.

Is het genoeg, al die meldingen? Dat is altijd lastig te beoordelen. We melden in elk geval meer dan de geneesmiddelensector in willekeurig welk ander land. En meer dan enige andere sector in Nederland doet. Adviesorgaan Actal raadde de overheid eerder dit jaar aan om het niet te overdrijven met transparantieregels. Voor je het weet, is er onnodige bureaucratie. Laten we streven naar transparantie op maat, zou ik zeggen.

Daarbij is het goed om even stil te staan bij het oorspronkelijke doel van het register. We willen helder zijn over mogelijke belangenconflicten van artsen, zeker als dit kan leiden tot andere oordeelsvorming. Achterliggend doel is om het vertrouwen van patiënten in artsen en de geneesmiddelensector een betrouwbaar fundament te geven. Je kunt je afvragen of dat laatste nu lukt, want bij transparantie doet zich soms een merkwaardig fenomeen voor. Hoe meer je zichtbaar maakt, hoe meer kritische reacties er lijken te komen. Dan krijg je krantenkoppen als ‘Sponsoring zorg door farmacie blijft stijgen’, zoals we afgelopen week zagen. Daarom lijkt het me een goed plan om niet zozeer méér te gaan melden, maar wel anders. Meer uitleg, meer duiding en meer context. Dat is wat ik bedoel met transparantie op maat.

Paul Korte,
voorzitter Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen

Meer gemeld in Transparantieregister Zorg