Saco de Visser Benien Vingerhoed-van Aken_6809.JPG

Vingerhoed en De Visser: ambassadeurs Goed Gebruik Geneesmiddelen

Het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen (GGG) levert volgens Benien Vingerhoed en Saco de Visser een enorme verzamelbak aan relevante informatie op: ‘De kennis die we hiermee opdoen, draagt bij aan beter gebruik van bestaande geneesmiddelen.’

Evidence is belangrijk omdat dit bijdraagt aan een betere behandeling van patiënten’, zegt Benien Vingerhoed (50), een van de twee programmacoördinatoren van GGG. ‘Wetenschappelijk bewijs bevordert goed gebruik van geneesmiddelen in de praktijk van alle dag. We weten eigenlijk nog vrij weinig over het optimaal inzetten in de praktijk van nieuwe geneesmiddelen. Om hier nieuwe stappen in te zetten, is evidence over de werking en het gebruik van geneesmiddelen een must.’

Enorme verzamelbak
Nu het programma vijf jaar loopt, is het tijd voor een tussenbalans. Saco de Visser (42), medeprogrammacoördinator van het GGG-programma en tevens Hoofd Educatie bij het Paul Janssen Futurelab, noemt als tastbaar resultaat de enorme verzamelbak aan farmacotherapeutische informatie die de afgelopen jaren beschikbaar is gekomen. ‘Met deze kennis heeft het werkveld vervolgens heel concrete tools kunnen ontwikkelen, zoals de website pakwijzer.nl. Hier kan de patiënt zelf online een test invullen over welk antipsychoticum het beste aansluit bij de persoonlijke voorkeur.’

Farmacologische calculator
Ook ontwikkelde een door ZonMw gefinancierd project met de gegenereerde data een klinisch farmacologische calculator, die helpt bij een betere dosering van medicijnen bij kinderen. De Visser benadrukt dat er naast deze relatief kleine projecten ook grootschalige winst is geboekt. ‘We financieren honderden projecten, waaronder grote doelmatigheidsonderzoeken, waarbij in een clinical trial twee verschillende geneesmiddelen direct vergeleken worden op werkzaamheid en doelmatigheid, de zogenoemde comparative effectiveness trials. Dit levert een schat aan waardevolle informatie op.’

Registries belangrijk
Een andere activiteit van Goed Gebruik Geneesmiddelen is onderzoek naar het gebruik van medicijnen buiten de oorspronkelijke indicatie. Zo loopt er een subsidieronde Drug Rediscovery die zich specifiek richt op de effectiviteit en dosisoptimalisatie van bestaande middelen bij nieuwe indicaties. Daarnaast vormen registries een belangrijk aandachtsgebied. Vingerhoed: ’Vanuit het zorgperspectief vinden wij het van belang om inzicht te krijgen in de langetermijneffecten van geneesmiddelengebruik. Voor onder andere hemofilie en artritis psoriatica is het gelukt om langdurig en indicatiebreed data te verzamelen. De kennis die we hiermee opdoen, draagt ook bij aan een effectief gebruik van medicijnen.’

Gezamenlijke investering
Juist vanwege het langetermijnbelang is structurele financiering van registraties gewenst. Helaas blijkt dit in de praktijk moeizaam van de grond te komen, zo concluderen de onderzoekers. De Visser: ‘We hopen dat registries in de toekomst een gezamenlijke investering worden van publieke middelen én de bijdragen van zorgverzekeraars en geneesmiddelenbedrijven. Daarbij is het de bedoeling dat we inhoudelijk aansluiting zoeken met internationale initiatieven. Want we moeten niet denken dat wij het enige land zijn dat hiermee bezig is.’

Bevorderen therapietrouw
Vingerhoed en De Visser zien graag dat geneesmiddelenontwikkelaars zich gezamenlijk nog meer gaan inspannen voor het bevorderen van therapietrouw. Vingerhoed: ‘En dan niet op project-, maar echt op themaniveau, dus samen met de overheid een pot vullen waaruit we gezamenlijk kunnen investeren in de beste, meest relevante projecten. Therapietrouw is namelijk voor alle medicijnen van belang. We hopen dan ook dat de medicijnsector zich hier nog nadrukkelijker mee gaat profileren.’

Meer over GGG