Knikkebol

‘Met ivermectine twee ziektes in één keer aanpakken’

Wetenschappers krijgen nog geen grip op de knikkebolziekte, die vooral veel mensen in Zuid-Soedan treft. Volgens onderzoeker Colebunders zou het middel ivermectine van MSD tegen rivierblindheid, ook bij deze ziekte helpen. Dit schrijft NRC.

Dat de worm de oorzaak is van de mysterieuze knikkebolziekte is duidelijk bevestigd in epidemiologisch onderzoek in verschillende Afrikaanse landen, zegt onderzoeker Bob Colebunders van de Universiteit van Antwerpen.
Het anti-wormmiddel ivermectine dat al sinds 1987 wordt verstrekt in Afrika om rivierblindheid en olifantsziekte te bestrijden, werkt volgens Colebunders óók tegen de knikkebolziekte. Het middel voorkomt dat de volwassen worm microfilaria kan maken. Dat biedt een kans om twee ziektes in één keer aan te pakken.

Uitgeroeid
Lid bedrijf MSD verstrekt het middel ivermectine tegen rivierblindheid en olifantsziekte al ruim dertig jaar binnen het Mectizan Donatie programma. Dit programma is een publiek-privaat samenwerkingsverband tussen onder andere MSD, de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), de Wereldbank en UNICEF. Zolang het nodig is, verstrekt MSD het geneesmiddel aan de WHO, die het distribueert in de 35 landen waar de ziekte voorkomt. Rivierblindheid is inmiddels in vier landen in Midden-Amerika uitgeroeid.

Verschil maken
Colebunders: ‘Met ivermectine tegen knikkebolziekte kunnen we op een snelle manier een groot verschil maken. Die klik is nog niet gemaakt door de internationale hulpverleners. Naar mijn inschatting hebben wel 400.000 mensen in Afrika epilepsie ontwikkeld ten gevolge van de wormziekte. Er zijn al miljoenen mensen aan overleden, maar het is nooit onderkend geweest.’

Studie gestart
Colebunders is volgens NRC afgelopen week naar Mandiri in Zuid-Soedan afgereisd om er een interventiestudie met ivermectine te starten. Tweemaal per jaar zullen alle kinderen er behandeld worden met ivermectine. Eerder heeft de Oegandese overheid een programma opgezet om de wormziekte uit te roeien. Daarbij krijgen mensen in het risicogebied ieder jaar in april en oktober een ivermectinepil. Volgens Richard Idro, Oegandees kinderneuroloog, zijn er de laatste jaren geen nieuwe gevallen van knikkebolziekte in het land geconstateerd. ‘Er zijn alleen nog 2.000 oude besmettingen’, aldus Idro.

Rivierblindheid-2520x1500-RGB-DEF-18042601Klik op de illustratie voor een vergroting