Personalised medicines BASE_WIDE_17

‘Iedereen een dna-paspoort’

Dankzij stamcelonderzoek kunnen patiënten straks een specifiek op hun persoon gerichte behandeling krijgen, stelt ontwikkelingsbioloog Christine Mummery van het LUMC in Het Parool.

In haar onderzoek gebruikt zij stamcellen niet alleen als geneesmethode, maar bouwt ze er een minilaboratorium van. Eentje waarbij ze medicijnen test op 'zieke' stamcellen, in plaats van op proefdieren of patiënten.

Dna-paspoort
De belofte daarvan is groot. Zo opent haar onderzoek de deur naar personalised medicine; behandelingen die zó op een persoon zijn afgestemd dat we exact weten wie welke medicijnen nodig heeft.

Mummery (LUMC) en collega's leggen op dit moment de basis voor een dna-databank waarin genetische afwijkingen die ziektes veroorzaken, gekoppeld worden aan op stamcellen geteste medicijnen die de boel genezen. Het vormt de opstap naar een dna-paspoort dat ieder van ons in de toekomst op zak moet hebben. Het zal de geneeskunde ingrijpend veranderen.

Herprogrammeren
In 2007 ontdekte Shinya Yamanaka dat je cellen van alle menselijke weefsels kon 'herprogrammeren', zoals dat ook gebeurt bij klonen. ‘Op die manier maak je van zo'n cel wat we tegenwoordig een geïnduceerde pluripotente stamcel noemen. Dat is vergelijkbaar met een embryonale stamcel, maar dan gemaakt van andere cellen en niet afkomstig uit embryo's. Voor die ontdekking won Yamanaka in 2012 een Nobelprijs.’

Pluripotente stamcellen kunnen ontstaan uit alle cellen van het lichaam, dat maakt niet uit. ‘Enkele van onze favoriete bronnen zijn de cellen in urine of in bloed, omdat je die gemakkelijk te pakken krijgt. Vervolgens gooi je wat dna bij die cellen en dan gaat het eigenlijk vanzelf.’