Vereniging1

‘Bijl gaat voorbij aan betere gezondheid’

Door domweg te zeggen dat mensen minder pillen moeten slikken, gaat oud-huisarts Dick Bijl voorbij aan de betere gezondheid die medicijnen opleveren voor talloze Nederlanders. Dat stelt de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen.

5 sep 2018

De Volkskrant beschreef zaterdag dat Bijl in zijn boek ‘Het pillenprobleem’ de effectiviteit van veel geneesmiddelen in twijfel trekt. De Nederlandse patiënt heeft de afgelopen decennia veel profijt gehad van veel innovatieve geneesmiddelen, zegt de Vereniging. Kanker en hiv zijn nu bijvoorbeeld steeds vaker geen dodelijke, maar chronische ziektes. Daarnaast is de gemiddelde levensverwachting van Nederlanders fors gestegen. En diverse revolutionaire ontwikkelingen, zoals stamcel-, gen- en immunotherapie, staan op de drempel van een doorbraak.

Aanvechtbaar
De stellingen van Bijl zijn op diverse punten aanvechtbaar of op zijn minst ongenuanceerd. Zo stelt hij dat nieuwe medicijnen worden onderzocht bij een kleine, homogene groep patiënten die niet representatief is voor alle patiënten die het middel daarna gaan gebruiken. Dat is niet het geval. Voordat een nieuw geneesmiddel wordt toegelaten, krijgen duizenden patiënten in allerlei landen maandenlang het middel. Werking en bijwerkingen worden dan nauwkeurig bijgehouden. Anders geeft geneesmiddelenautoriteit EMA geen registratie af. Wel is het soms lastig om die grote aantallen te verkrijgen. Dat speelt vooral bij medicijnen voor zeldzame ziektes, de zogeheten weesgeneesmiddelen. Ook bij personalised medicine is het moeilijk om veel patiëntdata te verzamelen, juist omdat het gaat om maatwerk voor kleine groepen. Voor die behandeling op maat komen steeds meer mogelijkheden, dankzij biomarkers en andere innovaties.

Eerder toegang
Daarom pleit de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen er al langere tijd voor om het systeem van registratie en vergoeding van nieuwe geneesmiddelen toekomstbestendig te maken. Er moeten meer mogelijkheden komen om kleine patiëntgroepen eerder toegang te geven tot een nieuw medicijn, en de praktijkervaringen van deze patiënten vervolgens langere tijd te volgen.

Breed aanbod
Bijl zegt ook dat er te veel me too medicijnen zijn, die niets toevoegen aan bestaande middelen voor een specifieke aandoening. Maar variatie, hoe klein soms ook, biedt zorgverleners de mogelijkheid om voor iedere patiënt het beste middel voor te schrijven. Niet iedereen reageert immers hetzelfde op een bepaald medicijn. Bovendien zorgt een groter aanbod voor meer concurrentie, wat de betaalbaarheid van geneesmiddelen ten goede komt.

Samen bepalen
Natuurlijk werken medicijnen niet bij elke patiënt even goed. Daarom is het goed dat er keuze is tussen verschillende geneesmiddelen. En het is zeer belangrijk dat arts en patiënt de effecten van een bepaald medicijn goed in kaart brengen, en samen bepalen of het zinvol is om dit middel te blijven gebruiken.

Schouw: ‘Maak systeem geneesmiddelen toekomstbestendig’