_RG82956 VERMELDEN FOTOGRAAF RUUD DE GRAAF (3)

Blog Gerard Schouw: Wat brengen geneesmiddelen op?

Medicijnen hebben een waarde voor patiënten, samenleving en economie. Maar hoe groot die waarde precies is, was tot nu toe voor iedereen een raadsel. Totdat EU-land Portugal het initiatief nam om dit eens precies door te rekenen.

29 nov 2018

En wat blijkt? Elke in medicijnen geïnvesteerde euro levert de economie ruim het dubbele op!

Onderzoeksbureau McKinsey keek naar acht ziektebeelden: hiv, schizofrenie, reuma, diabetes, niet-kleincellige longkanker, darmkanker, hartfalen en COPD. De studie gaat in op de lengte en kwaliteit van leven, maar ook op de waarde voor samenleving en economie.
 
Eerst een paar belangrijke resultaten over gezondheidswinst: in 2016 zijn er door medicijnen 180.000 gezonde levensjaren toegevoegd. Verder zijn sinds 1990 in Portugal 110.000 sterfgevallen voorkomen. En de levensverwachting steeg in die periode met bijna tien jaar, als gevolg van medicatie. 

Ook werd er berekend dat Portugese gezinnen jaarlijks zo’n € 240 miljoen meer verdienen dan dat ze zonder geneesmiddelen zouden doen. Voornaamste reden? Hogere arbeidsproductiviteit. In de zorgsector bespaart het land jaarlijks € 560 miljoen extra kosten uit dankzij goed gebruik van medicijnen. Bijvoorbeeld doordat minder ziekenhuisopnames nodig zijn.

Ook de economie profiteert. Ten eerste is het bruto nationaal product jaarlijks € 4,3 miljard hoger door de impact van medicijnen. Ten tweede zorgen geneesmiddelenbedrijven voor 40.000 banen. En ten derde levert elke euro die de samenleving in medicijnen stopt € 2,10 op. Daarmee is de geneesmiddelensector een van de meest rendabele branches voor het land.

Dat zijn een heleboel cijfers achter elkaar, waar vaak complexe berekening achter schuil gaat. Wat mij intrigeert, is het volgende. Hoe zou zo’n maatschappelijke kosten en baten berekening eruit zien voor Nederland? Immers, in ons land slaat de balans nog wel eens door naar eenzijdige debatten over de kostenkant. Maar wie komt er op voor de opbrengsten? Zeker nu we met zijn allen langer mogen werken, de vergrijzing doorzet en iedereen zo lang mogelijk in goede gezondheid wil leven, is het belangrijk ook de economische opbrengsten van medicatie in dat debat te betrekken.

Een verkokerde kijk op kosten is per saldo niet in het belang van patiënt, samenleving en economie. Sommige baanbrekende nieuwe geneesmiddelen zijn zeer kostbaar, maar ook bijzonder effectief. Pas als zowel de kosten als de opbrengsten goed in kaart zijn gebracht, is een verstandig gesprek over geld te voeren. Wie zet in Nederland zo’n vergelijkbare studie op touw?

Gerard Schouw,
directeur Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen

Infographic Portugees onderzoek (Engels)

Samenvatting Portugees rapport (Engels)