Drug rediscovery BASE_WIDE_21

Nieuw vergoedingsmodel voor behandeling op maat

Oncologen, geneesmiddelenbedrijf Bristol-Myers Squibb (BMS), zorgverzekeraars en het Zorginstituut introduceren een nieuw vergoedingsmodel voor de kosten voor de behandeling van zeldzame tumoren. ‘Deze aanpak en samenwerking met betrokken zorgpartijen is een voorbeeld voor de toekomst’, aldus BMS.

In een pilot waar ruim dertig Nederlandse ziekenhuizen aan deelnemen, wordt het pay for performance-model getest. BMS zal de medicatiekosten in de eerste zestien weken ter beschikking stellen. Als daarna bewezen is dat het geneesmiddel (Nivolumab) effectief en veilig is voor de patiënt, vergoedt de zorgverzekeraar de verdere behandeling. Daarmee dragen het geneesmiddelenbedrijf en de zorgverzekeraar samen het financiële risico. BMS heeft eerder al met de minister prijsafspraken gemaakt toen Nivolumab in 2015 als eerste product in de sluis werd geplaatst. 

Kennisvergroting
‘Met deze pilot wordt in studieverband dataverzameling en een innovatieve manier van vergoeding voor patiënten uniek gecombineerd’, aldus BMS. ‘Daarnaast maakt de samenwerking kennisvergroting voor betere en gerichtere behandeling van patiënten met immuuntherapie mogelijk.’ Alle informatie binnen de DRUP-studie, zoals behandeluitkomsten en DNA-profiel, worden systematisch verzameld. Op deze manier bouwen onderzoekers en ziekenhuizen real life data op, waarmee ze de effectiviteit en veiligheid van deze therapie-op-maat kunnen optimaliseren. 

DRUP
De pilot is een onderdeel van het Drug Rediscovery Protocol, een nationaal onderzoek naar de effectiviteit van het koppelen van tumorkenmerken en gerichte anti-kankermedicijnen. In deze studie krijgen kleine groepjes patiënten, die geen andere behandelopties meer hebben, toegang tot therapieën die eigenlijk voor een andere indicatie zijn goedgekeurd. Doel van de DRUP-studie is onderzoeken of de medicijnen ook voor deze patiënten werkzaam zijn. Dat kan niet in een officiële klinische studie, omdat de patiëntenaantallen veel te klein zijn.

Bijdrage geneesmiddelenbedrijven
In totaal elf geneesmiddelenbedrijven nemen deel aan DRUP, waarvan zeven lid zijn van de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen. Naast BMS, stellen Roche, AstraZeneca, Amgen, Bayer, Pfizer en Novartis gratis studiemedicatie - die al zijn ontwikkeld en geregistreerd - beschikbaar voor de eerste studiefase.  

Hoopvol
De eerste resultaten van de DRUP-studie waren zeer hoopvol. Patiënten met een zeer zeldzaam tumorprofiel werden behandeld met het middel Nivolumab (immuuntherapie), dat eigenlijk niet bedoeld is voor deze patiënten. Bij tweederde van de dertig patiënten sloeg het middel aan. De behandelende specialisten zagen zich echter voor een probleem gesteld: het geneesmiddel werkt, maar omdat het niet is geregistreerd voor deze indicatie, komt het niet in aanmerking voor vergoeding. 

Pay for performance
De hoopvolle resultaten uit de DRUP-studie waren voor de betrokken partijen aanleiding om met elkaar in gesprek te gaan over een mogelijke oplossing, met het pay for performance-model als resultaat. Aan de DRUP-studie wordt een extra fase toegevoegd waarin nieuwe patiënten uit Nederlandse ziekenhuizen met een vergelijkbaar tumorprofiel worden opgenomen die het middel krijgen. Per patiënt zal in studieverband de effectiviteit en veiligheid van het geneesmiddel worden beoordeeld. BMS staat garant voor de kosten de eerste zestien weken van behandeling. Als het middel aanslaat bij een patiënt, vergoedt de zorgverzekeraar. 

Sneller toegang
Het nieuwe vergoedingsmodel dat zorgpartijen en BMS overeen zijn gekomen is volgens Gerard Schouw, directeur Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen een positieve doorbraak in het debat over betaalbaarheid van geneesmiddelen. ‘Dit soort afspraken kunnen zich ontwikkelen tot een gamechanger.’ Daarnaast heeft het grote voordelen voor de patiënt. ‘Pay for performance biedt kansen voor de patiënt om snel toegang te krijgen tot een krachtig nieuw geneesmiddel, zonder eindeloze prijsdiscussies. In sommige gevallen kan dat het verschil zijn tussen leven en dood.’

Statement NKI

Animatie Antoni van Leeuwenhoek over ‘Vergoedingsmodel op maat’ 

Artikel Volkskrant 

Standpunt Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen over Drug Rediscovery