‘Behandeling van ziekten met geneesmiddelen kan juist geld opleveren’

Door zes veelvoorkomende ziekten te behandelen met moderne geneesmiddelen, kan jaarlijks tot 1,6 miljard euro worden terugverdiend.

Tot deze conclusie komt gezondheidseconoom Marc Pomp na het maken van een kosten- en batenanalyse van de behandeling van zes ziekten, waaronder diabetes en migraine. Hij presenteert zijn bevindingen woensdagmiddag tijdens een bijeenkomst over de (economische) opbrengsten van de gezondheidszorg, die Nefarma samen met VNO-NCW organiseert.
Pomp maakte deze analyse in opdracht van Nefarma, brancheorganisatie van innovatieve geneesmiddelenfabrikanten. Daarbij maakte hij gebruik van uit de wetenschappelijke literatuur beschikbare gegevens. Een goede, tijdige behandeling van een ziekte kost niet alleen maar geld, maar kan ook veel opleveren, concludeert hij. Deze winst kan een flink deel van de zorgkosten van diverse ziekten compenseren.

Volgens Pomp levert goede zorg niet alleen gezondheidswinst op. Door mensen vroegtijdig en goed te behandelen, zorg je er niet alleen voor dat ze minder complicaties krijgen, dat hun chronische aandoening stabiliseert of dat ze zelfs helemaal genezen, waardoor zorgkosten worden uitgespaard. Een goede behandeling levert de maatschappij daarnaast ook veel geld op, doordat mensen weer sneller aan het werk kunnen, zich minder vaak ziek melden, minder lang in het ziekenhuis liggen of minder beroep hoeven te doen op (mantel)zorg.

Het is eigenlijk vreemd dat dergelijke opbrengsten vaak geen rol spelen in discussies over de kosten en baten van de zorg. En dat terwijl deze opbrengsten groot kunnen zijn.

Van de zes aandoeningen die Pomp bestudeerde, te weten reuma, diabetes, MS, borstkanker, beroerte en migraine, blijkt diabetes relatief het meest op te leveren. Diabetes is mede door het grote aantal mensen dat eraan lijdt een dure ziekte, met een jaarlijks zorgkostenplaatje van 1,7 miljard euro. Daarvan gaat 630 miljoen op aan geneesmiddelen.

De behandeling van diabetes type 2 met innovatieve geneesmiddelen levert echter jaarlijks 400 tot 800 miljoen euro op aan arbeidsbaten. Met andere woorden: tweederde van de kosten van de diabetesmiddelen worden door goed en tijdig gebruik ervan terugverdiend in de vorm van indirecte baten.

Pomp benadrukt dat de baten die hij heeft berekend moeten worden gezien als extra winst, bovenop de gezondheidswinst die het patiënten oplevert.

Daarnaast wijst hij er op dat er nog veel witte vlekken zijn in onze kennis over de effecten van innovatieve geneesmiddelen en de zorg in het algemeen op betaald werk en latere zorgkosten.

Hij stelt dat daarom nog lang niet alle gezondheidsbaten die er zijn, kunnen worden berekend. De uiteindelijke baten die behandeling van ziekten opleveren, zullen volgens hem vermoedelijk nog veel hoger zijn. Pomp noemt als voorbeeld het feit dat de ‘hele samenleving er van profiteert als mensen langer en meer kunnen werken, in de vorm van hogere belastingopbrengsten, minder sociale lasten en lagere zorgpremies’.

“Met het oog op de vergrijzing en het feit dat er uiteindelijk minder mensen zullen werken en het gegeven dat de zorguitgaven steeds verder stijgen, is meer kennis over deze effecten meer dan wenselijk”, zegt Pomp daarom. “Onderzoek hiernaar verdient dan ook een hoge plaats op de kennisagenda van onderzoekers en beleidsmakers.”

Tot besluit stelt gezondheidseconoom Pomp dat het interessant is om ook van andere ziektebeelden te berekenen wat ze kosten én opleveren, door behandeling ervan. Als voorbeeld noemt hij onder meer psychische aandoeningen zoals adhd, depressie en angststoornissen. Ook zulke aandoeningen vormen een grote economische schadepost, bijvoorbeeld in de vorm van arbeidsverzuim en criminaliteit.

Klik hier voor het volledige rapport ‘Arbeidsbaten en uitgespaarde zorgkosten door innovatieve geneesmiddelen’ van Marc Pomp.