De analyse is gebaseerd op geneesmiddelen van bedrijven die zijn aangesloten bij de VIG, waarbij is geïnventariseerd wat de beschikbaarheid is van deze middelen en nieuwe indicaties in andere Europese landen. Middelen die in de sluis zitten, zijn niet toegankelijk voor Nederlandse patiënten. Vooral het verschil met Duitsland is groot: daar zijn 48 van de onderzochte nieuwe geneesmiddelen en nieuwe indicaties bij bestaande middelen op de peildatum beschikbaar voor patiënten. In Oostenrijk zijn het er 43 en in Luxemburg 36. Onderaan de lijst staan Servië met 4 en Hongarije met 5 middelen.
Wat is de sluis?
De sluis is een instrument van de overheid om nieuwe geneesmiddelen en bestaande geneesmiddelen voor nieuwe indicaties na goedkeuring door het EMA eerst buiten het basispakket van de zorgverzekering te houden, als ze boven bepaalde kostenniveaus uitkomen. Vervolgens worden de werking, de kosteneffectiviteit en de budgetimpact beoordeeld en kunnen prijsonderhandelingen plaatsvinden. Daarna besluit de minister van VWS of en onder welke voorwaarden een middel wordt vergoed.
Patiënten verliezen tijd, artsen raken achterop
‘Wanneer innovaties die het EMA voor Europa heeft goedgekeurd in Nederland later toegankelijk zijn dan in andere landen, verliezen patiënten kostbare tijd en komen artsen minder in de gelegenheid om ervaring op te doen met hedendaagse ontwikkelingen. Dat is in eerste instantie een probleem voor individuele patiënten, maar het raakt ook de kwaliteit en toekomstbestendigheid van ons zorgsysteem’, zegt Mark Kramer, voorzitter van de VIG. ‘Toegang tot innovatieve geneesmiddelen, klinisch onderzoek en hoogwaardige zorg zijn onderling sterk verbonden. Daarom hebben we een stelsel nodig dat zorgvuldig is en dat daarnaast veel voorspelbaarder is en sneller toegang biedt dan nu het geval is.’
Politieke keuzes bepalen toegang
De verschillen weerspiegelen de consequenties van landelijke politieke keuzes in toelating en vergoeding. Nederland maakt relatief vaak gebruik van de sluis om nieuwe geneesmiddelen eerst uitgebreid te beoordelen en prijsafspraken te maken. In andere landen verlopen die stappen soms parallel, of bestaan aanvullende regelingen waarmee patiënten al eerder toegang krijgen.
De analyse is gebaseerd op geneesmiddelen en indicaties van VIG-leden die in de sluis zitten. Het gaat dus niet om alle middelen in de sluis, maar het geeft wel een relevant beeld.
Hieronder staat de lijst met nieuwe geneesmiddelen en geneesmiddelen met nieuwe indicaties die in de sluis staan:
Artikelen op onze website over wachten op nieuwe medicijnen:
Toegankelijkheid van nieuwe kankergeneesmiddelen halveert in Nederland, wachttijd is verdubbeld in vier jaar
De prijs van wachten: late toegang tot nieuwe medicijnen schaadt patiëntenzorg en innovatiekracht
Patiënten moeten in Nederland nóg langer wachten op nieuwe geneesmiddelen
Dertien geneesmiddelen kandidaat voor sluis
De medicijnsluis: hoe nu verder?
Dilemma: patiënten langer laten wachten om meer data te verzamelen?
