Het onderzoek werd uitgevoerd door Gilead Sciences BENELUX in samenwerking met IQVIA en academische en klinische experts op het gebied van gezondheidsbeleid en oncologie van de Erasmus School of Health Policy & Management ((ESHPM), het Institute for Medical Technology Assessment (IMTA) en het Maastricht University Medical Centre+ (MUMC+).
Hoewel vooruitgang in de behandeling van borstkanker heeft bijgedragen aan een langere overleving van patiënten in heel Europa, blijft het tempo waarmee patiënten toegang krijgen tot deze therapieën ongelijk. Dit wordt ook weerspiegeld in de EFPIA Patients W.A.I.T. Indicator, die herhaaldelijk aanzienlijke verschillen laat zien tussen Europese landen in zowel de toegang tot vergoede oncologische geneesmiddelen als de tijd tussen markttoelating en beschikbaarheid voor patiënten.
Volgens prof. dr. Carin Uyl‑de Groot, hoogleraar Health Technology Assessment aan de ESHPM: “Onze analyse laat een scherpe tweedeling zien: terwijl sommige landen nieuwe borstkankerbehandelingen snel vergoeden, kampen andere met aanzienlijke — en zelfs toenemende — vertragingen of ontbreekt vergoeding geheel. Een meer uniforme en transparante benadering van vergoeding is dringend noodzakelijk.”
Studie onderzocht toegankelijkheid van borstkankerbehandelingen in 11 Europese landen
SHINe voerde een retrospectieve analyse uit van 13 geneesmiddel‑indicatiecombinaties met aantoonbaar klinisch voordeel bij borstkanker die tussen 2016 en 2023 in Europa een handelsvergunning ontvingen. De onderzoekers analyseerden publiek beschikbare health technology assessments (HTA’s) en vergoedingsbesluiten uit 11 Europese landen: Denemarken, Frankrijk, Duitsland, Ierland, Italië, Nederland, Noorwegen, Spanje, Zweden, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk (inclusief Schotland). Ondersteunende zorgproducten, biosimilars en geneesmiddelen die uitsluitend in een nieuwe formulering werden goedgekeurd, werden uitgesloten. De TTR werd gedefinieerd als de tijd in maanden tussen de datum van EMA‑markttoelating en de datum van (voorwaardelijke) vergoeding in elk land.
Geneesmiddelen die op het moment van follow‑up (30 september 2025) nog niet waren vergoed, werden eveneens in de analyse meegenomen.
Grote verschillen in toegang blijven bestaan ondanks klinisch voordeel
Voor de onderzochte geneesmiddel‑indicatiecombinaties varieerde de vergoeding sterk per land. Zwitserland, Zweden, Italië en Duitsland vergoedden 100% van de behandelingen, terwijl Denemarken, Ierland en Nederland de laagste vergoedingspercentages kenden — met tot 31% van de borstkankerbehandelingen zonder vergoeding. De mediane TTR (in maanden) was het kortst in Duitsland (1), Zwitserland (4,8) en Zweden (8,5). Daartegenover stond dat de mediane TTR het langst was in Ierland (26,1), Frankrijk (21,8) en Nederland (20,4).
Prof. dr. Vivianne Tjan‑Heijnen, hoogleraar Medische Oncologie aan het MUMC+, zegt hierover: “Het is zorgwekkend dat Nederlandse patiënten nog steeds geen toegang hebben tot bijna een derde van de goedgekeurde borstkankerbehandelingen. Deze therapieën kunnen van invloed zijn op overleving en kwaliteit van leven, en vertragingen in toegang hebben reële gevolgen voor de mensen voor wie wij zorgen.”
Anne Sinke, Ph.D., Senior Director Medical Affairs bij Gilead Sciences, voegt daaraan toe: “Deze studie laat zien dat waar iemand woont nog steeds bepalend is voor de toegang tot mogelijk levensverlengende borstkankerbehandelingen. In Nederland krijgt naar verwachting ongeveer één op de acht vrouwen in haar leven de diagnose borstkanker.v Tijdige toegang tot innovatie is daarom essentieel.” “SHINe benadrukt de noodzaak van nauwere samenwerking binnen Europese zorgstelsels om ervoor te zorgen dat vergoedingsprocessen gelijke tred houden met wetenschappelijke vooruitgang,” aldus Sinke.
Meer over Gilead Sciences
