‘Dat rendement wordt behaald door minder ziekenhuisopnames, lagere zorgkosten en een hogere maatschappelijke productiviteit’, aldus Carla Vos, algemeen directeur bij de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen (VIG). ‘Voorwaarde is wel dat overheden gezondheid structureel benaderen als langetermijninvestering, en niet als sluitpost van de begroting.’
Deze inzichten staan beschreven in het EFPIA-rapport ‘Investing in a Healthier, More Resilient Europe – Tackling the NCD Challenge from Prevention to Cure’, dat vandaag is gepubliceerd. EFPIA roept hierin op tot een strategische omslag van reactieve zorg naar preventie, vroege diagnose, geïntegreerde zorg en passende inzet van innovatie en digitalisering.
Bewezen oplossingen
Die strategische omslag is hard nodig. Chronische en niet‑overdraagbare ziekten zoals hart‑ en vaatziekten, kanker, diabetes, chronische longaandoeningen en neurologische aandoeningen zijn verantwoordelijk voor 88 tot 90 procent van alle sterfgevallen in Europa. De economische kosten ervan worden geraamd op circa €530 miljard per jaar, exclusief de ‘onzichtbare’ lasten van informele zorg. Bijna één op de drie Europeanen boven de 50 jaar leeft met twee of meer chronische aandoeningen, en dat aantal neemt toe.
Behalve het probleem schetsen, laat het rapport ook zien dat veel gezondheidsschade en daarmee ook zorgkosten voorkomen kunnen worden. Zo stijgt bij darmkanker de overlevingskans van circa 10 procent in stadium IV naar ongeveer 90 procent bij diagnose in stadium I, terwijl behandeling in een vroeg stadium aanzienlijk goedkoper is. Ook bij hart‑ en vaatziekten, diabetes en borstkanker tonen Europese analyses aan dat investeringen in betere zorg en ziektebeheer een rendement opleveren van €1,1 tot €4,9 per geïnvesteerde euro.
Van kostenpost naar investering
Vos: ‘Ook in dit rapport wordt opnieuw aangetoond dat het voorkomen van ziekten en ernstige complicaties economisch gezien zeer zinvol is voor de samenleving. Maar zorgbegrotingen zijn vaak gebaseerd op korte termijnen, waardoor investeringen die zich later terugbetalen onvoldoende van de grond komen.’
EFPIA wijst erop dat veel effectieve interventies een initiële investering vragen, terwijl de baten pas later zichtbaar worden en soms zelfs buiten de zorgbegrotingen vallen. Denk bijvoorbeeld aan screening, vaccinatie, vroege diagnostiek en betere organisatie van chronische zorg. ‘Zonder een langetermijnperspectief blijven zorgstelsels daardoor steken in oplopende kosten en structurele druk’, aldus Vos.
Benodigde stappen
Om deze cyclus te doorbreken, pleit EFPIA voor vier samenhangende stappen:
- een structurele verschuiving naar preventie en vroege opsporing;
- sterkere eerstelijnszorg en geïntegreerde zorg rond de patiënt;
- snellere en bredere toegang tot innovatieve behandelingen en diagnostiek;
- een versnelde digitale transformatie van zorg en datagebruik.
Volgens Vos vraagt dit ook in Nederland om betere samenwerking tussen beleidsterreinen. ‘Als we gezondheid serieus nemen als economische factor, moeten ministers van gezondheid, sociale zaken en financiën samen optrekken en werken vanuit een meerjarenperspectief. Alleen zo kunnen we ons zorgstelsel toekomstbestendig maken.’
Gezondheid als strategische keuze
De afdronk van het EFPIA-rapport is helder. Niets doen is de duurste optie. Door nu gericht te investeren in preventie, vroege diagnose en passende zorg, kan Nederland gezondheidswinst boeken en de economie versterken.
Vos: ‘De cijfers in het rapport laten zien dat geld steken in gezondheid geen kostenpost is, maar een strategische investering. Wie nu vooruitkijkt, voorkomt dat zorg en samenleving later vastlopen.’
Verder lezen
- EFPIA-rapport: Investing in a healthier more resilient Europe
- Blog Thomas Allvin, executive director for strategy and healthcare systems bij EFPIA: The escalating burden of non-communicable diseases demands new solutions
