‘Het kader sluit nauw aan bij de inzet van de Nederlandse geneesmiddelensector’, aldus Annelies de Lange, senior adviseur duurzaamheid bij de VIG. ‘Zo hebben we onlangs, samen met onze leden, een whitepaper gepubliceerd met handvatten voor een praktische en gezamenlijke invulling van duurzame inkoop.’
Drie pijlers voor toezichthouders
Het WHO-kader, gepresenteerd eind juli, beschrijft concrete maatregelen op drie gebieden.
- Bewustwording en kennisopbouw: de WHO wil dat kennis over klimaat wordt opgenomen in de opleiding van toezichthouders en dat autoriteiten beter leren herkennen welke medicijnen de meeste uitstoot veroorzaken.
- Internationaal beter afgestemde richtlijnen en normen: landen moeten het eens worden over hoe uitstoot van geneesmiddelen wordt gemeten, gerapporteerd en vergeleken, zodat er minder dubbel werk ontstaat voor zowel toezichthouders als fabrikanten.
- Concrete instrumenten om innovatie te versnellen: meer digitale diensten bij toezichthouders, gemakkelijker toegang tot vroeg wetenschappelijk advies, snellere goedkeuring van duurzame aanpassingen aan bestaande geneesmiddelen, het testen van samenwerking tussen toezichthouders onderling en meer onderling vertrouwen tussen autoriteiten wereldwijd.
Opschalen, harmoniseren en faciliteren
Wereldwijd is de gezondheidszorg verantwoordelijk voor ongeveer 5% van de broeikasgasuitstoot. Geneesmiddelen hebben ook een aandeel binnen die voetafdruk, van grondstofwinning tot verpakking en afvalverwerking.
Volgens de WHO liggen de grootste barrières voor verduurzaming van geneesmiddelen niet meer primair in het ontbreken van technische oplossingen, maar in het opschalen, harmoniseren en regulatoir faciliteren van oplossingen die al beschikbaar zijn.
Dit kader moet daarbij gaan ondersteunen. De uitvoering ervan gaat via bestaande netwerken lopen, zoals de International Coalition of Medicines Regulatory Authorities en de International Council for Harmonisation.
Sector omarmt duurzaamheidsagenda
De Lange ziet het kader als een belangrijke stap voorwaarts. ‘Het plan is erg concreet’, licht zij toe. ‘De WHO blijft niet hangen in voornemens, maar noemt instrumenten die toezichthouders morgen al kunnen inzetten. Denk aan vroeg wetenschappelijk advies, snellere beoordeling van duurzame wijzigingen, gedeelde meetmethoden voor uitstoot. Dit soort houvast is precies waar de sector wereldwijd om vraagt.’
Ze onderschrijft ook de keuze om aan te sluiten bij bestaande structuren in plaats van nieuwe bureaucratie te creëren. ‘Verduurzaming moet passen binnen bestaande systemen. Anders werkt het vertragend in plaats van versnellend. Dat principe herkennen wij volledig.’
Whitepaper duurzame inkoop
De VIG bracht recent zelf een whitepaper uit over duurzame inkoop van geneesmiddelen. Daarin constateert de vereniging dat de belangstelling voor duurzame inkoop bij Nederlandse zorginkopers groeit en dat er inmiddels één gezamenlijke set criteria bestaat.
‘Het is winst dat inkooporganisaties met die ene set werken’, aldus De Lange. ‘Maar de uitvoering is nog te ondoorzichtig. Duurzaamheidscriteria worden vermengd met andere, geopolitieke uitvragen, zonder dat duidelijk is welke vragen precies meetellen en hoe zwaar ze wegen. Voor fabrikanten is dat lastig te doorgronden. Dat maakt het moeilijk om te sturen op de duurzaamheidsdoelen die er echt toe doen.’
Samenbrengen beleid
Volgens De Lange versterken het WHO-kader en de VIG-whitepaper elkaar. ‘Beide vertrekken vanuit de gedachte dat duurzaamheid de levering van geneesmiddelen nooit in de weg mag staan, maar juist moet versterken.’
De VIG blijft de uitwerking van het WHO-kader volgen en blijft over duurzame inkoop in gesprek met inkooporganisaties, toezichthouders en andere partners. ‘We willen samenwerken aan gezondheidszorg die zowel groener als gezonder is en waarin duurzaamheid en patiëntbelang hand in hand gaan.’
Verder lezen