Winsten en transparantie

In het kort:

• Het ministerie van VWS onderhandelt met geneesmiddelenbedrijven over de prijs van een nieuw medicijn – na aftrek van kortingen resulteert een vertrouwelijke nettoprijs.
• Deze vertrouwelijkheid houdt de concurrentie gezond en medicijnprijzen lager.
• Dit zorgt voor forse besparingen van in totaal bijna € 1 miljard per jaar dankzij kortingen op de catalogusprijzen (47% in 2022 en 2023).
• Vrijwel alle farmaceutische bedrijven zijn beursgenoteerde ondernemingen. Dat betekent dat hun winsten openbaar zijn.

Gezonde concurrentie

In Nederland hebben we gekozen voor gereguleerde marktwerking. In dit systeem delen bedrijven geen concurrentiegevoelige informatie, zoals een uitgesplitste prijsopbouw of de uiteindelijke nettoprijs. Dit systeem is in het belang van de samenleving, want gezonde concurrentie houdt prijzen laag. Dit werkt in elke sector zo.

Uitsplitsen kan niet

Het is trouwens überhaupt niet goed mogelijk om de kostprijs per nieuw medicijn te berekenen. Het is geen productiemodel waarbij je simpel de grondstofkosten en een winstopslag kunt berekenen. Het is een innovatiemodel. Bij innovatie maak je veel research- en ontwikkelkosten, ook faalkosten, die niet precies toe te rekenen zijn aan het product dat de eindstreep haalt.

Prijsbepaling

Belangrijk is ook om te beseffen dat medicijnprijzen niet zozeer afhangen van gemaakte kosten, als wel van twee andere factoren. Ten eerste is dat de waarde van het medicijn voor patiënt en samenleving. En ten tweede moet de opbrengsten van de medicijnen van vandaag hoog genoeg zijn om de ontwikkeling van medicijnen van morgen te kunnen financieren.

Winsten nodig

Geneesmiddelenproducenten zijn vrijwel allemaal beursgenoteerde bedrijven. Dat betekent dat zij jaarlijks hun winstmarge moeten publiceren, in alle transparantie. De winsten van deze bedrijven zijn nodig om investeringen aan te kunnen trekken voor de medicijnontwikkeling van de toekomst. Driekwart van de wereldwijde investeringen in medicijnontwikkeling komt van bedrijven.

Voorbeeld: coronavaccins

De coronavaccins vormen hiervan een treffend voorbeeld. In maart 2023, na drie jaar pandemie, waren er in Europa 8 vaccins tegen COVID-19 goedgekeurd. Maar op dat moment waren er nog 183 vaccins in klinische ontwikkeling en 199 in de preklinische fase. Conclusie: enkele bedrijven hebben met deze vaccins een behoorlijke winst gemaakt. Maar veel andere bedrijven kwamen niet uit de kosten of gingen hieraan zelfs failliet.