Betere procedures nodig om daling klinische studies te keren

De terugloop van het aantal klinische studies speelt niet alleen nationaal, maar ook op Europees niveau. Het aandeel van Europa in het wereldwijde aantal proeven is sterk gedaald: van 22% in 2013 naar 12% in 2023. Tegelijkertijd groeit het aandeel van landen als China snel. Dit laat zien dat de internationale concurrentie toeneemt en dat snelheid en efficiëntie steeds belangrijker worden.

Doorlooptijd te lang

In Nederland vormen vooral lange en onvoorspelbare doorlooptijden een probleem. Het opstarten van een klinische studie duurt gemiddeld ongeveer 200 dagen, terwijl dit in sommige andere Europese landen rond de 50 dagen ligt. Die kloof maakt Nederland minder aantrekkelijk voor sponsors, die landen vergelijken op snelheid, eenvoud en zekerheid, aldus Bart Scheerder, voorzitter van de Dutch Clinical Research Foundation.

Vergoedingsbeleid belemmerend

Naast deze lange opstarttijd spelen ook andere factoren een rol. Regelgevende procedures zijn complex en tijdrovend, en nationale regels rond datagebruik maken het delen en benutten van gegevens lastig. Daarnaast zijn de kosten van klinisch onderzoek hoog en kost het vaak veel tijd om voldoende patiënten te werven. Ook het Nederlandse vergoedingsbeleid kan belemmerend werken. Niet alle innovatieve geneesmiddelen zijn beschikbaar, waardoor de zorgstandaard soms afwijkt van internationale standaarden. Dit beperkt mogelijkheden voor vergelijkend onderzoek, aldus Gerrie Spaansen, woordvoerder van de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen.

Coördinatie verbeteren

Om deze problemen aan te pakken, worden verschillende initiatieven ingezet. Nederland neemt deel aan het FAST-EU-programma, dat bedoeld is om de beoordeling en goedkeuring van multinationale studies te versnellen en beter te coördineren. Daarnaast werkt de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) aan verbeteringen, zoals een eenvoudiger standaard informatieblad voor deelnemers en bijdragen aan een nationaal actieplan voor klinisch onderzoek, aldus een woordvoerder van de CCMO.

Nationaal Actieplan Klinisch Onderzoek

De VIG en de CCMO werken binnen de DCRF samen met andere partijen die betrokken zijn bij klinisch onderzoek aan een Nationaal Actieplan Klinisch Onderzoek. Dat actieplan richt zich onder meer op het verkorten van de opstarttijd naar 50 dagen, het vergroten van de betrokkenheid van patiënten en het versterken van onderzoekssamenwerking. De kern van de oplossing ligt in het verminderen van operationele frictie, waaronder standaardisatie van contracten, centralisatie van budgetonderhandelingen en eenduidiger toepassing van regels kunnen processen versnellen en voorspelbaarder maken.

Kortom: Het Nederlandse ecosysteem heeft alles om koploper te zijn op het gebied van klinisch onderzoek, maar het systeem moet efficiënter worden ingericht. Alleen door procedures te versnellen en te vereenvoudigen kan Nederland weer concurrerend worden en meer klinische proeven aantrekken.

Lees het hele artikel:

Faster Dutch research system needed to stop clinical trial decline (Euractiv)