20-05-2026

Klinisch onderzoek

Op International Clinical Trials Day, elk jaar rond 20 mei, staan we wereldwijd stil bij het belang van goed klinisch onderzoek: een cruciale schakel in de ontwikkeling van nieuwe, veilige en effectieve behandelingen. Dankzij deze studies weten we wat werkt, voor wie en waarom. Op deze dag vragen we aandacht voor de waarde van klinisch onderzoek in de zorg van nu én in de innovaties van de toekomst.

Scroll om meer te ontdekken

Klinisch onderzoek zorgt ervoor dat nieuwe behandelingen ontwikkeld kunnen worden, artsen hun medische expertise vergroten en patiënten toegang krijgen tot innovatieve behandelingen die nog niet op de markt zijn. Daarnaast brengt klinisch onderzoek ook waarde voor de welvaart in de maatschappij: investeringen in onderzoek en ontwikkeling zijn een grote stimulans voor de economie. Het is publiek-private samenwerking op z’n allerbest.

Daarom is het zorgelijk dat de afgelopen jaren in Nederland het aantal door bedrijven uitgevoerde klinische geneesmiddelenstudies duidelijk is afgenomen, terwijl het totale aantal klinische studies wereldwijd juist groeit. Het zwaartepunt verschuift naar landen die snelheid, schaal en voorspelbaarheid weten te combineren. Nederland verliest in dat internationale speelveld aan relatieve aantrekkelijkheid.

Klinisch onderzoek komt vooral terecht in landen waar de nieuwste innovatieve geneesmiddelen toegankelijk zijn en toegepast worden, want in die context kun je het beste vergelijken wat innovaties daaraan toevoegen. Dat vraagt om snellere en voorspelbare toegang tot innovaties in Nederland, zodat nieuwe behandelingen ook als referentie kunnen dienen in vervolgonderzoek. In combinatie met efficiënte en goed op elkaar afgestemde onderzoeksprocedures kan Nederland zo zijn positie als aantrekkelijke onderzoeks- en innovatielocatie versterken.

‘Goede zorg vraagt om een sterk klimaat voor klinisch onderzoek’

Blog van Dineke Amsing, directeur Beleid & Samenwerkingen VIG en bestuurslid DCRF

Voor veel mensen is klinisch onderzoek iets abstracts. Iets dat zich afspeelt achter de deuren van ziekenhuizen en onderzoekscentra. Voor patiënten betekent deelname aan onderzoek vaak vijf tot tien jaar eerder toegang tot nieuwe behandelingen. Voor zorgprofessionals is het de manier om ervaring op te doen met de nieuwste therapieën. En voor het zorgstelsel als geheel is het een graadmeter voor kwaliteit en toekomstbestendigheid. Daarom is het zorgelijk dat steeds meer klinisch onderzoek verschuift naar andere delen van de wereld. Clinical Trials Day nodigt uit om daarop te reflecteren.

Lees het blog

'Onderzoekersnetwerken essentieel voor behoud klinisch onderzoek'

Astrid Schut, directeur WCN, over klinisch onderzoek

Onderzoekersnetwerken zijn essentieel als brug tussen onderzoekers en geneesmiddelenbedrijven, stelt Astrid Schut, managing director van de WCN. ‘We hebben in meerdere ziektedomeinen netwerken nodig om zo internationaal sterker te staan.’ Maar waarom is dat belangrijk voor het behoud van klinisch onderzoek?

Lees het interview

‘Stop met polderen. De blik mag meer op Europa’

CCMO-directeur Stan van Belkum over de toekomst van klinisch onderzoek

Na vijf enerverende jaren neemt directeur Stan van Belkum afscheid van de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO). In het kader van World Clinical Trials Day belicht hij de verschuiving van klinisch onderzoek richting oosten. ‘Nederland en Europa zijn te traag.’ Maar hij ziet oplossingen.

Lees het interview

'Onderzoek bloeit wanneer landen de juiste keuzes maken'

Anne Sinke PhD, medisch directeur Gilead Sciences Benelux, over klinisch onderzoek

De jaarlijkse World Clinical Trials Day is voor mij een moment om stil te staan bij klinisch onderzoek. Niet alleen bij hoe ons huidige systeem werkt, maar ook bij de vraag hoe ontdekkingen en farmaceutische innovaties echt ontstaan en zich ontwikkelen.

Lees het interview

Factsheet klinisch onderzoek

In deze herziene factsheet over klinisch onderzoek in Nederland staan interessante feiten, cijfers en achtergronden op een rij.

Behalve waarde voor patiënten en de gezondheidszorg, brengt klinisch onderzoek ook waarde voor de welvaart in de maatschappij: investeringen in onderzoek en ontwikkeling zijn een grote stimulans voor de economie. Het is publiek-private samenwerking op z’n allerbest.

Bekijk de factsheet

Betere procedures nodig om daling klinische studies te keren

De terugloop van het aantal klinische studies speelt niet alleen nationaal, maar ook op Europees niveau.

Het aantal klinische proeven in Nederland daalt al jaren, terwijl ons land juist beschikt over sterke academische centra, hoogwaardige zorg en een goed samenwerkend onderzoeksveld. Dat is niet te wijten aan de wetenschappelijke kwaliteit, maar vooral aan bureaucratische en organisatorische knelpunten. Dat zeggen de DCRF, CCMO en VIG in een recent artikel van Euractiv.

Lees het artikel

‘We mogen vaker de stoute schoenen aantrekken’

Bart Scheerder is te gast in de tweede aflevering van de podcastserie YIMpact.

Hoe aantrekkelijk is Nederland nog als land voor klinisch onderzoek? En wat doet de nieuwe Europese regelgeving met onze positie in het internationale speelveld? Je hoort het in de tweede aflevering van de podcastserie YIMpact.

Luister de podcast

Europese ambities voor aantrekken klinisch onderzoek kan Nederland jaarlijks €138 miljoen extra opleveren

Dat blijkt uit onderzoek van Frontier Economics, de Europese brancheorganisatie voor de geneesmiddelensector.

Als Europa slaagt in de ambitie om 11 procent meer klinische studies aan te trekken, kan dat Nederland jaarlijks €138,3 miljoen aan extra economische waarde opleveren. Naast investeringen van geneesmiddelenbedrijven zou dat 350 extra banen opleveren en een verlies aan ziektedagen ter waarde van €80,4 miljoen voorkomen. Ook kunnen dan naar schatting 6.700 extra mensen profiteren van toegang tot de nieuwste medische behandelingen door deelname aan een klinische studie.

Lees het artikel

Sterke daling klinisch onderzoek geneesmiddelen in Nederland: aantal nieuw gestarte studies bijna gehalveerd in vier jaar

Dat blijkt uit cijfers van Citeline Trialtrove (per januari 2026).

Het aantal nieuw gestarte klinische studies voor innovatieve geneesmiddelen in Nederland is de afgelopen jaren sterk teruggelopen. In 2025 hebben bedrijven nog 354 studies opgestart, waar dat er in 2021 nog 660 waren. Daarmee is sprake van bijna een halvering (-46%).

Lees het artikel

Innovatieklimaat

Sterke daling klinisch onderzoek geneesmiddelen in Nederland: aantal nieuw gestarte studies bijna gehalveerd in vier jaar

‘Omarm klinisch onderzoek: het fundament voor innovatieve zorg’

DCRF: nationaal verbinder, internationaal versneller van het WMO-plichtig onderzoek

‘Spil in klinisch onderzoek is de research professional’

Toegang tot medicijnen

Klinisch onderzoek

‘Goede zorg vraagt om een sterk klimaat voor klinisch onderzoek’

'Onderzoekersnetwerken essentieel voor behoud klinisch onderzoek'

‘Stop met polderen. De blik mag meer op Europa’

'Onderzoek bloeit wanneer landen de juiste keuzes maken'

Factsheet klinisch onderzoek

Betere procedures nodig om daling klinische studies te keren

‘We mogen vaker de stoute schoenen aantrekken’

Europese ambities voor aantrekken klinisch onderzoek kan Nederland jaarlijks €138 miljoen extra opleveren

Sterke daling klinisch onderzoek geneesmiddelen in Nederland: aantal nieuw gestarte studies bijna gehalveerd in vier jaar

Artikelen International Clinical Trials Day 2025

Sterke daling klinisch onderzoek geneesmiddelen in Nederland: aantal nieuw gestarte studies bijna gehalveerd in vier jaar

‘Omarm klinisch onderzoek: het fundament voor innovatieve zorg’

DCRF: nationaal verbinder, internationaal versneller van het WMO-plichtig onderzoek

‘Spil in klinisch onderzoek is de research professional’

‘Klinisch onderzoek redde mijn leven’

Meer vrouwen in klinisch onderzoek – het feitelijke doel van de Marie-Curie-studie

Verschil tussen ‘iets doen’ of ‘niets doen’