27-10-2022

VIG: samen medicijnresten uit water zuiveren

Beperking van medicijnresten in het water is een gezamenlijke opdracht voor alle partijen in de keten: de overheid, geneesmiddelenbedrijven, ziekenhuizen, artsen, apothekers en patiënten. Dat stelt de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen (VIG), in een reactie op een item in het NOS Journaal.

De NOS meldde woensdag dat het hard nodig is om het Nederlandse rioolwater beter te zuiveren. Urine en ontlasting zijn de belangrijkste boosdoeners, maar ook medicijnresten, PFAS en microplastics vormen een groeiend probleem. In een snelle berekening schatte een expert dat betere, afdoende zuivering elke Nederlander € 20 extra gaat kosten. Heffing van dat bedrag kan via de belasting óf via een grotere verantwoordelijkheid van geneesmiddelenbedrijven.

Niet reëel

De Europese Commissie overweegt een Extended Producer Responsibility in te voeren, wat in de praktijk betekent dat farmaceuten de volledige rekening voor extra zuivering van medicijnresten uit het water gaan betalen.

‘Dat is niet reëel’, zegt Carla Vos, hoofd Kennis en Beleid bij de VIG. ‘Dan leg je de bal volledig bij de geneesmiddelensector, die al heel veel doet. Onze sector is verantwoordelijk voor een groenere ontwikkeling en productie van medicijnen, en dat nemen we zeer serieus.’

Zo zijn er naast de strenge wetgeving op internationaal niveau, zoals de environmental risk assessment, als onderdeel van het registratiedossier van geneesmiddelen, allerlei zelfreguleringssystemen. Voorbeelden daarvan zijn PSCI en de AMR Industry Alliance, waarin kennis en kunde wordt uitgewisseld.

Vos: ‘Maar wij hebben geen invloed op wat ziekenhuizen, artsen, apothekers en patiënten vervolgens doen met medicijnen, en kunnen daarvoor ook niet verantwoordelijk worden gehouden. Je kunt daarom bijvoorbeeld ook denken aan een bescheiden verwijderingsbijdrage.’

Zorgen

‘We maken ons dan ook grote zorgen over de het voorstel van uitgebreide producentenverantwoordelijkheid, als maatregel die wordt toegepast op essentiële producten zoals medicijnen’, vervolgt Vos. ‘Er zijn ook duidelijke juridische adviezen, gegevens en bewijsmateriaal waaruit blijkt dat de Extended Producer Responsibility ontoereikend is. Het is een onevenredige maatregel om medicijn- en medicijnresten aan te pakken, in vergelijking met andere opties waarvan is bewezen dat ze het probleem met succes aanpakken. Daarom is de VIG, als een van de partners in de Coalitie Duurzame Farmacie, voorstander van de ketenaanpak, waarin afspraken zijn gemaakt tussen bedrijven, de watersector, ziekenhuizen en de overheid.’

Volledig groen?

De VIG ziet dit echt als een gezamenlijke verantwoordelijkheid. In Nederland werkt de ketenaanpak goed, dit heeft zelfs een nominatie van het World Future Council opgeleverd. In andere Europese landen is dit wat minder goed geregeld.
Soms wordt gesuggereerd dat geneesmiddelenbedrijven hun medicijnen volledig ‘groen’ moeten maken.
Vos: ‘Dat doen we uiteraard al zo veel mogelijk, maar als de effectiviteit van die medicijnen veel geringer is, zijn we ook niet goed bezig. Ketenaanpak is dus dé oplossing.’

NOS Journaal 26.10.22 (vanaf 8:00 minuten)

Europese Commissie wil strengere regels voor waterkwaliteit