IMG_5700_Overkamp_fotoPeterBoer

Blog Aarnoud Overkamp: Eerst geloven, dan zien

Een patiënt kan pas profiteren van de fantastische nieuwe mogelijkheden die personalised medicine biedt, als de diagnostiek gelijke tred houdt met behandelopties. En daar zit een gigantisch knelpunt.

‘Medische diagnostiek heeft de toekomst, maar nu is het sappelen’, kopte Het Financieele Dagblad vrijdag. De krant belichtte drie diagnostiekbedrijven die het moeilijk hebben: Curetis, MDxHealth en Agendia.

Je zou denken dat bedrijven die zich toeleggen op bijvoorbeeld moleculaire diagnostiek allemaal floreren. Maar hier heeft het polderen geleid tot trage besluitvorming. Specialisten, verzekeraars en toezichthouders zijn terughoudend met het omarmen van nieuwe mogelijkheden om diagnoses te stellen, volgens het FD. Daarnaast spelen de kosten een rol. Eerst zien en dan geloven, zo zegt men. In Amerika gaat het allemaal veel sneller met toepassing van nieuwe diagnostiek. Die Nederlandse terughoudendheid zie je op diverse punten terug. Zo praten we al jaren over de vergoeding van de duizelingwekkende techniek van whole genome sequencing. Dat is het analyseren van het DNA van een patiënt, om te kunnen adviseren over bijvoorbeeld de beste kankerbehandeling.

We moeten op vier borden tegelijk schaken, als we de patiënt écht willen laten profiteren van de kansen die personalised medicine biedt. Er is al veel geschreven over de noodzaak om te werken aan betere data, snellere toegang tot behandeling en betaling op maat. Maar diagnostiek is net zo belangrijk. Zeker nu er ook steeds meer companion diagnostics zijn, waarbij een geneesmiddel en diagnostische test in samenhang worden ontwikkeld. Steeds vaker kan een arts vooraf, bijvoorbeeld aan de hand van biomarkers, betrouwbaar vaststellen welke patiënt baat heeft bij een middel en wie niet. Dat maakt behandelingen effectiever, voorkomt overbehandeling en kan zorgkosten besparen. De mogelijkheden voor dat precisiewerk nemen snel toe.

Actie is nodig op meerdere punten. Het beoordelingssysteem voor registratie en vergoeding moet beter worden ingericht op de nieuwe mogelijkheden van diagnostiek. Verder is het nodig dat fabrikanten, toezichthouders, artsen en verzekeraars om de tafel gaan, om die kansen goed te benutten. Afgelopen zomer pleitten we daar al voor, in ons visiedocument ‘Op weg naar een doorbraak’. Het is met diagnostiek net als met andere innovatie in de zorg: je moet eerst investeren. Wie visionair denkt, keert daarom het gezegde om. Eerst geloven, dan zien.

Aarnoud Overkamp,

vice-voorzitter Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen

‘Op weg naar een doorbraak’ (visie op personalised medicine)

‘Medicijnen op maat’ (praktijkvoorbeelden)