gerardschouw-kantoor

Blog Gerard Schouw: Veranderingen die ons leven voorgoed verbeteren

9 jan 2020

Veel ziekten die vroeger ongeneeslijk of zelfs dodelijk waren zijn door goede geneesmiddelenzorg teruggebracht tot chronische aandoeningen óf zelfs uitgebannen. In de jaren nul zijn voor veel ziekten cruciale doorbraken bereikt. Wat gaat dit nieuwe decennium ons brengen?

1. Duizenden nieuwe geneesmiddelen
Geneesmiddelenbedrijven werken dag in dag uit aan oplossingen voor zeldzame ziekten, maar ook aan betere behandeling van veel voorkomende aandoeningen, zoals kanker en Alzheimer. Liefst 15.000 nieuwe geneesmiddelen worden ontwikkeld en zijn straks beschikbaar voor patiënten. Geneesmiddelen die steeds vaker precisiepillen zijn in plaats van one size fits all. We kunnen daardoor patiënten steeds gerichter en individueler behandelen. Vooral in de behandeling van kanker is maatwerk geboden.

2. Geneesmiddelen die écht genezen
Geneesmiddelen zijn vaker in staat om te genezen, in plaats van het behandelen van symptomen. Er komen zo’n 1.000 nieuwe cel- en gentherapieën – wereldwijd - aan. Deze generatie geneesmiddelen geeft patiënten een volledig nieuw perspectief. Zij kunnen genetische defecten die een ziekte veroorzaken, herstellen en opheffen. Hierdoor zijn ziekten, waaraan patiënten vroeger nog overleden, niet meer dodelijk. Ook immuuntherapieën zijn met een opmars bezig. Hierbij wordt het eigen afweersysteem ingezet om de strijd aan te gaan met bijvoorbeeld een tumor.

3. Nederland is hét Boston van Europa
Nederlandse biofarmabedrijven hebben een uitstekende reputatie én een goed gevulde onderzoeksportefeuille met potentiële gamechangers voor de gezondheidszorg. Dit is één van de vele troeven die Nederland in huis heeft om uit te groeien tot het Boston van Europa. De komst van het Europese Geneesmiddelenagentschap (EMA) naar Amsterdam is daarvan de bekroning. Overheid en bedrijfsleven zullen moeten blijven investeren in Research & Development om van Nederland een biotech-hub te maken waar de wereld niet omheen kan!

4. Werking geneesmiddelen beter voorspelbaar
Dankzij nieuwe technologieën, zoals DNA-analyses, kweken van mini-organen, nanotechnologie en imaging, is steeds nauwkeuriger te voorspellen bij wie een geneesmiddel werkt en bij wie niet. Hierdoor weten we beter wat de effectiviteit is van een middel. In de Verenigde Staten is met DNA nu al voor de helft van alle toegelaten medicijnen vooraf vast te stellen of de behandeling bij een patiënt aanslaat of niet. Dat is geweldig goed nieuws! Het maakt niet alleen mensen sneller beter, het bespaart ook  kosten.

5. Artificial Intelligence
Steeds vaker zal de afwijking in een menselijk gen, of bepaald molecuul het uitgangspunt zijn van behandeling. Daarvoor is het nodig om slim data te registreren, ontsluiten en te analyseren. Dankzij algoritmes en machine learning is het mogelijk om grote hoeveelheden data sneller te doorgronden en gemeenschappelijke kenmerken op te sporen. Op de lange termijn betekent dit dat het ontwikkelen en testen van nieuwe medicijnen sneller en beter kan.

Wat u moet onthouden van deze blog? Dat de ontwikkelingen razendsnel gaan en dat die de gezondheidszorg in Nederland enorm verbeteren. Al deze nieuwe technologische doorbraken schreeuwen echter om aanpassing van bestaande bureaucratieën en systemen. Zie zijn gebaseerd op het verleden en niet op de toekomst. Zoals wet- en regelgeving, de wijze van toelating vergoeding en de data-infrastructuur. Mooi om daar in 2020 met elkaar aan te werken!

Gerard Schouw
Directeur Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen

Hoogleraren: Medische vooruitgang groter dan we beseffen